حسين مير حيدر
470
معارف گياهى ( فارسى )
كردهايم . اين گياه به فرانسوى Prunelle و Brunelle و به انگليسى Self heal و All heal گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء نعنا Labiatae نام علمى آن Prunella vulgaris L . يا Brunella vulgaris L . و مترادف آن Prunella asiatica Nak . مىباشد . مشخصات نعناى چمنى گياهى است چندساله خيلى كوتاه ، بلندى آن 40 - 5 سانتىمتر . برگهاى آن بيضى با دندانههاى ريز و داراى دمبرگ است . گلهاى آن بنفش يا سفيد است كه در تابستان به صورت گروهى در انتهاى ساقه ظاهر مىشود . اين گياه در چمنزارهاى طبيعى در دامنههاى سنگلاخ كوهستان در اروپا ، آسيا ، افريقاى شمالى انتشار دارد . در ايران در دامنههاى البرز ، دماوند ، كرج ، درّه لار و مناطق شمالى ايران در گيلان ، راه نصير محله به امامزاده اسحق در جنوب غربى رشت ، عمارلو ، كبوترچاك ، ايسپيلى ييلاق ، آستارا ، لاهيجان و در آذربايجان در يام و در اراك و تفرش و زرند و در مراتع مرطوب همدان بهطور خودرو ديده مىشود . تركيبات شيميايى در گياه وجود يك مادهء تلخ و كمى اسانس تأييد شده است [ G . I . M . P ] . در گزارش آمده است كه گياه داراى اورسوليك اسيد « 1 » و اسانس روغنى فرّار است [ چونگ يائوچى ] . اسانسى كه با روش تقطير از گياه گرفته مىشود دى - كامفور « 2 » است [ باسلاس ] . خواص - كاربرد در هند از گياه نعناى چمنى به عنوان ضد عفونى كنندهء سينهاى ، كاهش دهندهء تب ، نرمكنندهء سينه و تسكين دهندهء سرفه استفاده مىشود و آن را ضد روماتيسم و تونيك مىدانند . برگهاى سبز آن را با روغن كرچك آغشته كرده و روى آتش گرم مىكنند و
--> ( 1 ) . Ursolic acid ( 2 ) . D - Camphor